Wszystkie artykuły

Oto zestawienie najważniejszych zmian, na które musisz zwrócić uwagę przed początkiem 2027 roku.

1. Bezpośrednie działanie prawa – koniec z interpretacjami krajowymi

Najważniejsza zmiana formalna polega na zmianie rangi aktu prawnego. Dotychczasowa dyrektywa wymagała wdrożenia do prawa każdego państwa członkowskiego z osobna (w Polsce obowiązywała jako Rozporządzenie Ministra Gospodarki). Prowadziło to do niuansów interpretacyjnych i różnic w przepisach pomiędzy krajami UE.

Nowy akt prawny ma formę Rozporządzenia UE. Oznacza to, że od 20 stycznia 2027 r. przepis obowiązuje bezpośrednio i bezkompromisowo we wszystkich państwach członkowskich. Zasady wymogu oznakowania CE, oceny zgodności czy dokumentacji stają się absolutnie jednolite w całej Unii Europejskiej.

2. Cyberbezpieczeństwo szaf sterowniczych i układów automatyki

W dobie powszechnej cyfryzacji i integracji z systemami klasy MES czy SCADA, maszyny przestały być odizolowanymi wyspami technologicznymi. Nowe rozporządzenie nakłada na producentów i integratorów obowiązek zabezpieczenia oprogramowania i układów sterowania przed cyberatakami i nieuprawnioną ingerencją.

W praktyce oznacza to, że:

• Układy sterowania muszą być odporne na modyfikacje wprowadzane przez osoby nieupoważnione (zarówno lokalnie, jak i zdalnie przez Wi-Fi/Internet). 
• Każda ingerencja w oprogramowanie sterujące czy parametry bezpieczeństwa musi być rejestrowana w tzw. logach zdarzeń. 
• Niedopuszczalne staje się stosowanie domyślnych haseł dostępnych w instrukcjach sterowników czy paneli HMI.

3. Sztuczna Inteligencja (AI) i roboty autonomiczne pod lupą

Starzejąca się dyrektywa zakładała, że maszyna działa wyłącznie na podstawie wcześniej, na twardo zaprogramowanej logiki. Nowe rozporządzenie otwiera się na systemy wykorzystujące sztuczną inteligencję i uczenie maszynowe (Machine Learning).

Jeśli w Twoim zakładzie pracują lub pojawią się maszyny, których zachowanie może ewoluować w trakcie eksploatacji (systemy samoewoluujące): 

• Ocena ryzyka musi brać pod uwagę nie tylko obecne parametry pracy, ale również potencjalny rozwój zachowań algorytmów w czasie. 
• Roboty autonomiczne i mobilne (AGV/AMR) muszą zostać wyposażone w dodatkowe, certyfikowane systemy zdalnego nadzoru oraz funkcję bezpiecznego zatrzymania reaktywnego.

4. Oprogramowanie jako osobny komponent bezpieczeństwa

Dotychczas elementami bezpieczeństwa wg prawa były głównie podzespoły fizyczne: wyłączniki awaryjne, kurtyny świetlne, zamki ryglowane czy moduły bezpieczeństwa.

Nowe rozporządzenie oficjalnie uznaje oprogramowanie pełniące funkcje bezpieczeństwa za samodzielny komponent bezpieczeństwa. Jeżeli oprogramowanie (np. dedykowany blok funkcyjny do sterownika PLC Safety) jest wprowadzane na rynek osobno, musi posiadać własną deklarację zgodności UE oraz być oznaczone znakiem CE.

5. Zielone światło dla cyfrowej dokumentacji

Przepisy w końcu dostosowują się do proekologicznych i praktycznych wymogów współczesnych firm.

Rozporządzenie wprost zezwala na dostarczanie instrukcji obsługi oraz Deklaracji Zgodności w formie cyfrowej (np. udostępnianej za pomocą kodu QR umieszczonego na tabliczce znamionowej maszyny).

O czym trzeba pamiętać?

• Instrukcja w formacie elektronicznym (np. PDF) musi być możliwa do pobrania i zapisania przez minimum 10 lat od momentu wprowadzenia maszyny na rynek. 
• Na życzenie klienta nieprofesjonalnego (konsumenta) producent ma nadal obowiązek bezpłatnie dostarczyć podstawowe instrukcje w tradycyjnej, papierowej wersji.

6. Precyzyjna definicja „Istotnej Modyfikacji” (Modernizacji maszyny)

Brak jednoznacznych przepisów dotyczących tego, kiedy modernizacja starej maszyny zmienia ją w „nowy produkt”, przez lata stanowił problem dla służb utrzymania ruchu i integratorów.

Nowe rozporządzenie rozwiewa wątpliwości i wprowadzają definicję Istotnej Modyfikacji. Jeżeli modyfikujesz maszynę w sposób, który:

1. Wpływa na jej pierwotne przeznaczenie, wydajność lub parametry techniczne,

2. Tworzy nowe zagrożenia, których nie przewidział pierwotny producent,

3. Wymaga zastosowania nowych, dodatkowych środków ochronnych,

...to w świetle prawa stajesz się wytwórcą/producentem nowej maszyny. Na podmiocie wykonującym taką modernizację spoczywa wówczas pełny obowiązek przeprowadzenia nowej oceny ryzyka, przygotowania dokumentacji technicznej i wystawienia nowego oznakowania CE.

7. Surowsze wymogi dla maszyn wysokiego ryzyka

Rozporządzenie zmienia podejście do maszyn o podwyższonym poziomie stwarzanego zagrożenia (Załącznik I). Zostały one podzielone na dwa koszyki: Część A oraz Część B.

Dla maszyn z listy Części A (obejmującej m.in. układy bezpieczeństwa oparte na sztucznej inteligencji czy wybrane prasy) zniesiono możliwość samodzielnej oceny zgodności przez producenta. Wystawienie deklaracji i znaku CE w tych przypadkach będzie bezwzględnie wymagało zaangażowania akredytowanej jednostki notyfikowanej (tzw. strony trzeciej).

Zestawienie najważniejszych różnic w skrócie

Podsumowanie: Co musisz zrobić przed 20 stycznia 2027 r.?

Trzeba pamiętać, że 20 stycznia 2027 roku następuje tzw. "twarde przejście". W przeciwieństwie do niektórych innych przepisów unijnych, tutaj nie ma okresu przejściowego, w którym można stosować oba akty prawne równolegle. Maszyny wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku od tej daty muszą być bezwzględnie zgodne z nowym rozporządzeniem.

Dla zakładów produkcyjnych i producentów maszyn oznacza to konieczność:

1. Audytu ciągów technologicznych pod kątem bezpieczeństwa sieciowego i cyberbezpieczeństwa szaf sterowniczych.

2. Przeglądu planowanych modernizacji – aby uniknąć niespodzianek przy modyfikacji linii technologicznych.

3. Aktualizacji procedur projektowych dla instalacji elektrycznych, automatyki i oprogramowania PLC/HMI.

Potrzebujesz wsparcia w dostosowaniu parku maszynowego lub projektów automatyki?

W BISA Automatyka na co dzień zajmujemy się kompleksową integracją systemów automatyki, prefabrykacją szaf sterowniczych oraz audytami i modernizacjami maszyn przemysłowych. Pomagamy firmom bezpiecznie przebrnąć przez gąszcz przepisów normatywnych i dostosować park maszynowy do aktualnych oraz nadchodzących wymogów prawnych.

 Skontaktuj się z nami – przeanalizujemy Twoje potrzeby i przygotujemy Twój zakład na nadchodzące zmiany!

Rewolucja cyfrowa w przemyśle stała się faktem. Nadchodzące zmiany prawne w Unii Europejskiej dotkną każdego producenta, integratora oraz użytkownika maszyn i linii produkcyjnych. Już 20 stycznia 2027 roku dotychczasowa Dyrektywa Maszynowa 2006/42/WE odejdzie do lamusa, a jej miejsce zajmie Rozporządzenie (UE) 2023/1230. Co to oznacza dla Twojego zakładu i na co musisz się przygotować?

Ostatnie kilkanaście lat w branży automatyki i elektrotechniki to ogromny skok technologiczny. Maszyny zyskały dostęp do sieci, oprogramowanie stało się kluczowym elementem bezpieczeństwa, a algorytmy uczenia maszynowego i autonomiczne roboty stają się codziennością na halach produkcyjnych. Dotychczasowa dyrektywa z 2006 roku przestała nadążać za realiami przemysłu 4.0. Nowe Rozporządzenie UE w sprawie maszyn odpowiada na te wyzwania, wprowadzając rygorystyczne i jednolite zasady dla całego rynku europejskiego.

Niektóre zdjęcia na tej stronie pochodzą z serwisu Freepik: www.freepik.com.

Projekt i wykonanie: Wytwórnia Marketingu

Polityka prywatności / Kontakt

Obserwuj nas

Informacje o firmie

Zakres usług